རྒྱལ་སྤྱི།

ཨ་རིའི་ཧ་ཝར་ཌི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་(Harvard University)དབྱར་ཁའི་རྒྱ་ཡིག་འཛིན་གྲྭའི་ལས་རིམ་དེ་པེ་ཅིང་ནས་ཐའེ་ཝན་གྱི་རྒྱལ་ས་ཐའེ་པེ་(Taipei)རུ་སྤོ་གཏན་འཁེལ་འདུག་ཅིང་། ལས་རིམ་དེའི་འགན་འཛིན་ཇཱ་ན་ཧྥེར-ལུའུ་(Jennifer Liu)ཡིས་དེ་ལྟར་སྤོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་“མཛའ་བརྩེའི་རྣམ་འགྱུར་ཞན་”པའི་ཡིན་སྐོར་འགྲེལ་བརྗོད་བྱས་ཡོད་འདུག བདུན་ཕྲག་གོང་མར་ཧ་ཝར་ཌི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་འབྲེལ་ཡོད་སྡེ་ཚན་ནས་སློབ་ཆེན་དེའི་དབྱར་ཁའི་རྒྱ་ཡིག་འཛིན་གྲྭ་པེ་ཅིང་སློབ་གྲྭ་སྐད་ཡིག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་(Beijing language and Culture University)ནས་ཐའེ་ཝན་རྒྱལ་ཡོངས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་(National

ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ནས་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་དབྱིན་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ཟིན་ཡོད་པ་དང་བསྟུན། ཚོགས་མི་རྒྱལ་ཁབ་པཱོ་ལན་ཌའི་རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཁང་གིས་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་ཁག་ཅིག་པཱོ་ལན་ཌའི་རྩ་ཁྲིམས་དང་འགལ་གྱི་ཡོད་པའི་ཐག་གཅོད་བྱས་རྐྱེན། མི་མང་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཡུ་རོབ་མཐུན་ཚོགས་ནས་ཕྱིར་འཐེན་བྱེད་སྲིད་པའི་སེམས་འཚབ་སྐྱེས་ནས། མཐུན་ཚོགས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་གཞུང་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་ཆེན་མོ་སྤེལ་འདུག 

ཁ་སང་རེས་གཟའ་ཉི་མའི་ཉིན་འཚོགས་པའི་ཐའེ་ཝན་གྱི་རྒྱལ་སྟོན་དུས་ཆེན་གྱི་མཛད་སྒོའི་ཐོག སྲིད་འཛིན་ལྕམ་ཚེ་དབྱིན་ཝན་གྱིས་ཐའེ་ཝན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་གནོན་ཤུགས་ལ་མགོ་བོ་མི་སྒུར་བར་མུ་མཐུད་མང་གཙོའི་ལམ་ལུགས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་འདུག 

༢༠༢༡ ལོའི་ནོ་སྦེལ་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཧྥི་ལིད་ཕིན་གྱི་གསར་འགོད་པ་མཱ་རེ་ཡ-རེ་ས་(Maria Ressa) དང་། ར་ཤི་ཡའི་གསར་འགོད་པ་ཌ་མེ་ཋི-མུ་ར་ཐོ་(Dmitry Muratov) གཉིས་ལ་ཐོབ་འདུག་ཅིང་། ནོ་སྦེལ་གཟེངས་རྟགས་ཚོགས་ཆུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་གསལ་བསྒྲགས་ནང་། ཁོང་གཉིས་ཀྱི་མང་གཙོ་དང་ཞི་བདེའི་རྨང་གཞིར་གྱུར་བའི་“སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་འབད་བརྩོན་”ལ་ཕུལ་བ་ཡིན་སྐོར་བསྒྲགས་འདུག 

རྒྱ་ནག་གིས་ཐའེ་ཝན་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པའི་འཇིགས་སྐུལ་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་འཛམ་གླིང་ཧྲིལ་པོ་སེམས་འཚབ་ལང་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར། སྲིད་འཛིན་ཚེ་དབྱིན་ཝན་གྱིས་ཐའེ་ཝན་ལ་དྲག་པོའི་དམག་གི་གདོང་ཐུག་བྱེད་འདོད་མེད་ཀྱང་། གནད་དོན་ཅི་ལ་ཐུག་ཀྱང་ཐའེ་ཝན་གྱི་རང་དབང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྲུང་གི་ཡིན་ཞེས་ནན་བརྗོད་བྱས་འདུག 

ལོ་རྒྱུས་ནང་དུ་ཐེངས་དང་པོར་དུག་སྦྲང་གིས་སོ་བརྒྱབ་པ་ལས་ན་ཡི་ཡོད་པས་འདར་ཚད་(Malaria)ལ་སྔོན་འགོག་སྨན་ཁབ་གཅིག་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད་ཐུབ་ནས། འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ངོས་ལེན་བྱས་འདུག་པས། ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་འདུག འོན་ཀྱང་སྔོན་འགོག་སྨན་ཁབ་དེ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཀའི་ཁུལ་དུ་ཁོ་ནར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཆོག་གི་ཡོད་འདུག  ཟླ་༡༠ པའི་ཚེས་༧ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་གསལ། འཛམ་གླིང་འཕྲོད་བསྟེན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ལྷོ་ཨ་ཧྥེ་རི་ཀའི་གླིང་ཕྲན་ནང་གི་བྱིས་པ་ཚོའི་ཆེད་དུ། འདར་ཚད་ཀྱི་སྔོན་འགོག་སྨན་ཁབ་(RTS,S)ལ་ངོས་ལེན་བྱས་ཏེ་སྨན་ཁབ་དེ་ཁུལ་དེར་རྒྱག་ཆོག་པ་བཟོས་འདུག

ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་གཞུང་གིས་ཐའེ་ཝན་གྱི་མཁའ་དབྱིངས་སུ་ད་བར་བཏང་མྱོང་མེད་པའི་དམག་གི་གནམ་གྲུ་མང་པོ་ཞིག་བཏང་རྗེས། གནས་སྟངས་ཛ་དྲག་གི་རྣམ་པ་ཐོན་ཡོད་པས། ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་རྗོ་བྷའེ་ཌན་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་གནད་དོན་དེའི་ཐོག་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་རེད་འདུག  ཟླ་༡༠ པའི་ཚེས་༦ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་གསལ། ཚེས་༥ ཉིན་གསར་འགོད་པ་ཞིག་གིས་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་རྗོ་བྷའེ་ཌན་ལ་རྒྱ་ནག་གིས་ཐའེ་ཝན་ལ་འཁྲུག་སློང་གི་བྱ་སྤྱོད་སྤེལ་བའི་སྐོར་དྲིས་སྐབས། ལན་དུ་སྲིད་འཛིན་ཁོང་གིས་གནད་དོན་དེའི་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཞི་ཅིན་ཕིང་དང་སྐད་ཆ་བཤད་ཡོད་པ་དང་།

ཨ་རིའི་གྲོས་ཚོགས་ནང་དུ་ངོ་དེབ་ཚོང་ལས་ཁང་གི་ལས་བྱེད་ཟུར་པ་ཞིག་གིས། ཚོང་ལས་ཁང་དེའི་དྲ་ཐོག་བརྒྱུད་ལམ་དང་མཉེན་ཆས་ཁག་གིས་ཕྲུ་གུའི་སེམས་ཁམས་ལ་གནོད་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ནང་དྲག་སྤྱོད་དང་འགལ་ཟླ་བཟོ་ཡི་ཡོད་པ། དེ་བཞིན་མང་གཙོར་གཏོར་བཤིག་གཏོང་གི་ཡོད་པས་ཁྲིམས་ཐོག་ནས་སྟངས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཛ་དྲག་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག 

ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་བྷ་ཌན་གྱིས་ཁ་པར་བརྒྱུད་དེ་ཉི་ཧོང་གི་སྲིད་བློན་གསར་པ་ཧྥོའུ་མོའོ-ཁ་ཤི་ཌ་(Fumio Kishida) ལ་འཚམས་འདྲི་ཞུས་པ་དང་། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱིས་མཛའ་འབྲེལ་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་“རྒྱ་ནག་དང་བྱང་ཀོ་རི་ཡ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཐོག་ལ་”མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་རྒྱུའི་མོས་མཐུན་བྱུང་ཡོད་འདུག 

 འདས་པའི་ལོ་ཤས་རིང་འཛམ་གླིང་གི་ཡུལ་གྲུ་མང་པོ་ཞིག་ནང་ཡེ་ཤུ་ཁཱེ་ཐོ་ལེག་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་ནང་དུ། བྱིས་པར་བཙན་གཡེམ་སོགས་ཆགས་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཆོས་དཔོན་དང་ལས་བྱེད་སོགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་སྦས་ཐབས་བྱས་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་པ་ལྟར། ཧྥ་རན་སིའི་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་ནང་དུ་བྱིས་པར་ཆགས་སྤྱོད་བྱེད་མཁན་ཆོས་དཔོན་སོགས་ལས་བྱེད་༣༠༠༠ ལས་མང་བ་བྱུང་ཡོད་འདུག  ཟླ་༡༠ པའི་ཚེས་༤ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ཏུ་གནས་ཚུལ་སྤེལ་གསལ། ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨