Opinions

ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་སོང༌།

    སེར་སྨད་བློ་དགའ།

ཡག་ས་གཅིག་གིས་ཡག་སར་འཁྲིད་པ་དང་བདེན་པ་གཅིག་གིས་བདེན་སར་བཀོད་པ་ཧ་ཅང་དཀོན་ལ། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་སྡུག་ས་གཅིག་གིས་སྡུག་སར་ཁྲིད་པ་དང་རྫུན་ཚིག་གཅིག་གིས་ངན་སར་སྐྱེལ་ནུས་པ་ནི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་པོའི་གཤིས་ལུགས་ཤིག་རེད། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་ཅིང་བཀུར་འོས་པའི་མི་གཅིག་ལ། ནམ་ཞིག་བྱས་ཉེས་ཆུང་ཆུང་རེ་བྱུང་མཚམས་མི་དེ་ནག་པོ་ཆགས་པ་དང་ཡང་ན་གཡང་སར་གཡུག་རྒྱུར་ལས་སླ་རུ་འགྲོ་བ་ནི་མིག་མདུན་དུ་ལྷག་པའི་དཔེ་མཚོན་གསལ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། བརྟག་དཔྱད་དང་དབྱེ་ཞིབ་ཚགས་ཚུད་ཅན་རེ་ཟུང་ལས་འཛམ་གླིང་གི་མི་ཕལ་ཆེ་བ་ནི་ད་དུང་ལེགས་ཉེས་ལ་རྨོངས་པའི་འཆིང་རྒྱ་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་ཧམ་བཤད་ག་ལ་ཡིན། མིག་རྒྱང་གཅིག་ལས་མེད་པའི་བོད་པའི་ཁོར་ཡུག་འདི་གཅིག་པུར་གཟིགས་དང༌། སྒྲིག་ཆས་གྱོན་པའི་ཕྲུ་གུ་གཅིག་གིས་མ་བྱུང་ན་སློབ་གྲྭ་དང་སློབ་ཕྲུག་ཡོངས་ཀྱིས་འགྲིག་གི་མི་འདུག་ཟེར་བ་དང༌།

རྒྱས་པར་གཟིགས།

བོད་ས་གླང་ལོར་ལོ་སར་གཏོང་མི་འོས།

    ད་ལྟའི་ཆར་བོད་ཕྱི་ནང་གི་ས་གནས་གང་མང་ཞིག་ནས་ས་གླང་ལོའི་ལོ་སར་གཏོང་རྒྱུ་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ནང་གི་དྲ་རྒྱ་ཁག་ཅིག་གི་ནང་དུ་༢༠༠༨ ལོའི་ཕྱི་ཟླ་༤ པའི་ཚེས་ཤར་ཙམ་ནས་ཕྱི་ཟླ་གསུམ་པའི་ནང་བོད་ཡུལ་གང་སར་ཞི་བའི་ངོ་རྒོལ་གྱི་ལས་འགུལ་སྤེལ་བར་རྒྱ་གཞུང་གིས་ཡ་ང་བའི་དམར་གསོད་བཏང་བས། ལོ་འདིའི་ནང་དུ་ལོ་སར་གཏོང་མི་འོས་པའི་བསམ་ཚུལ་སྤེལ་མཁན་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་བསམ་ཚུལ་འདོན་མཁན་ཡང་གཅིག་མིན་གཉིས་མིན་དུ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། བཙན་བྱོལ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཀྱི་ས་གནས་གང་སར་ཟླ་ཤས་སྔོན་ནས་བཟུང་མ་གྲོས་བསམ་པ་གཅིག་མཐུན་གྱིས་ལོ་གསར་གཏོང་རྒྱུ་མིན་པ་དང༌། ལོ་སར་ཉིན་དེ་འབྲེལ་གྱི་ལས་འགུལ་ཞིག་ཀྱང་སྤེལ་རྒྱུ་ཡིན་ཚུལ་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ལོ་འདིའི་བོད་ནང་གི་དོན་རྐྱེན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མི་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ལོ་སར་དགའ་སྟོན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་གཏོང་འོས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་པ་དང༌། གཏོང་མཁན་ཡང་ཕལ་ཆེར་ཡོང་གི་མ་རེད།

རྒྱས་པར་གཟིགས།

་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན།

ཁོ་བོའི་མིང་ལ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་ཟེར། ཕྲན་ནི་བོད་ཕྲུག་ཁྱིམ་སྡེ་གྷོ་པལ་པུར་སློབ་གླིང་ནས་འཛིན་གྲྭ་བཅུ་གཉིས་མཐར་ཕྱིན། ད་ལྟ་རང་ཉིེད་ཀྱི་ཚེ་སྲོག་དང་འདྲ་བའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སྦྱོང་སའི་བསྟི་གནས་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཧམ་པ་ཆེ་དྲག་ཀྱང་བདག་གི་ཕུགས་བསམ་ནི་མཐོ་སྒང་གི་བསམ་བློ་བ་ཞིག་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་ཀྱི་སླད་དུ་ངས་རྟག་ཏུ་ཡིད་ལ་བསམ་པ་དང་ཁ་ནས་བརྗོད་འདོད་པའི་སྐད་ཆ་ནི། ང་ཚོ་ནི་ཡར་ལུང་གཙང་པོའི་འགྲམ་རྒྱུད་ནས་འཚར་ལོངས་བྱུང་བའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཡིན།

རྒྱས་པར་གཟིགས།

ཨོ་བྷ་མ་དང་འཛམ་གླིང་གི་ཁ་ཕྱོགས།

   ལོ་འདིར་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དུ་ལོ་ན་ཆུང་ཞིང་མི་རིགས་ནག་པོ་ཡིན་པའི་ཨོ་བྷ་མ་འདེམས་ཐོན་བྱུང་བ་དེ། ཨ་རིའི་མི་མང་ཙམ་དུ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་མི་མང་གི་ཁྲོད་ནས་དགའ་བསུ་བྱེད་མཁན་གང་མང་ཞིག་བྱུང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ཨོ་བྷ་མའི་སྐད་ཆ་བཤད་སྟངས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཡིན་ནའང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཨ་རིའི་ནང་སྔོན་མ་མི་རིགས་ནག་པོ་དེ་མི་རིགས་དཀར་པོའི་བྲན་གཡོག་ཁོ་ན་ལས་མིའི་གྲས་སུ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དང༌། རིམ་པས་འོས་ཤོག་བླུག་ཆོག་པ་བྱུང་ཞིང༌། ད་ལྟའི་ཆར་ཨ་རིའི་སྲིད་འཛིན་དུའང་མི་རིགས་ནག་པོ་ཞིག་སླེབས་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། ཨ་རིའི་ནང་དུ་མང་གཙོ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཚད་གཞི་ཧ་ཅང་མཐོན་པོར་སླེབས་ཡོད་པ་དང༌། ཨ་རིའི་རྒྱལ་ཁོངས་ཀྱི་མི་མང་ཚང་མའི་གཟི་བརྗིད་ཡིན་པ་ལྟ་བུའང་བརྗོད་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དོན་དངོས་ཐོག་ད་ལྟའི་ཆར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་ཆུང་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཨ་རི་ནི་ཚང་མའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་མཁན་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱས་པར་གཟིགས།

ལྟ་ཚུལ་དང་ལས་འགུལ།

 རྭ་རྒྱ་འཕྲིན་ལས།  ནོར་གླིང༌།
སྤྱིར་སྟངས་མི་རིགས་ཤིག་གི་གནས་བབ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་ཤེས་པ་ནས་བཟུང་རང་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་རོགས་དང་འདུག་རོགས་མཉམ་དང༌། ཐ་ན་ཇ་ཁང་དང་ཟ་ཁང་ཡན་ཆད་དུ་རང་གི་མི་རིགས་འདིའི་སྐྱོ་གར་ཐད་ལབ་གླེང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དུས་འདའ་ཞིང་ཐོབ་ཤོར་གྱི་ལོ་ཟླ་མང་པོ་ཞིག་སྨྲེ་ངག་དང་སྟོང་བསམ་ཁོ་ནས་བསྐྱལ་མྱོང༌། དེ་རིང་ཡང་གོད་ཆག་དང་སྡུག་ཡུས་ཀྱི་གྲུ་ཁ་ན་གཙེས་བའི་རང་རེ་གངས་ཅན་པ་ཚོའི་ཞན་ཆ་དང་ཐོབ་ཤོར་ཅུང་ཙམ་ཞིག་གླེང་འདོད་བྱུང༌།
    ས་གཞི་རིལ་མོ་འདིའི་ནང་འཚོ་གཞིས་འདེབས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཕྱིན་སོ་སོའི་སྡོད་གནས་ལ་གནས་འཆའ་ཐུབ་དགོས་པ་ནི་མི་རིགས་རང་གི་གཟི་བརྗིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། རྟེན་འབྱུང་གི་གཏན་ཚིགས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། འོན་ཀྱང་ང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཚོར་མཚོན་ན་ཕ་མེས་བཙན་པོའི་རིང་གི་སྟོབས་ལྡན་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ད་ལྟ་གཞན་གྱི་བཙན་དབང་འོག་ཏུ་གཞིས་བྱེས་གཉིས་སུ་གྱེས་ཤིང་རང་ཉིད་ཀྱི་མི་རིགས་ལྟ་གྲུབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རིག་གནས་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ་ཞིག་ལོངས་སྤྱོད་དབང་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་དུས་རབས་འདིའི་ཁྲོད་ཀྱི་རྗེས་རབས་པ་ཚོའི་ཕམ་ཁ་ལྕི་མོ་ཞིག་ཅི་ལ་མིན།

རྒྱས་པར་གཟིགས།

སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་གོ་ས་དང་རྐུབ་སྟེགས་རག་མིན་ལ་རག་ལས་ཡོད་མ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་རྒྱ་རི་སྒྲོལ་མ་མཆོག་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་གནས་བབས་སྐོར་གྱི་བཅར་འདྲི།
དྲི་བ། ཁྱེད་རང་བུད་མེད་ཅིག་ཡིན་པའི་ངོས་ནས་མི་ཚེའི་ནང་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ག་རེ་འཕྲད་མྱོང་ངམ།
ལན། སྤྱིར་བཏང་ང་རང་དབང་ལུང་པར་སྐྱེས་ཤིང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་དང་སོ་སོའི་དྲིན་ཆེན་ཕ་མའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་མྱངས་ཡོད་མ་རེད། སློབ་གྲྭའི་སྐབས་སུ་དབྱེ་འབྱེད་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དེ་འདྲ་བྱུང་སོང་བསམ་གྱི་མེད། ཁྱེད་རང་གིས་བུད་མེད་ཅིག་གི་ངོས་ནས་བཀའ་འདྲི་གནང་དུས། ཕྱི་ལོ་༡༩༩༤ ལོར་ང་རང་སྤྱི་འཐུས་ཡིན་པའི་སྐབས་སུ། སྐབས་དེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ལྟར་གྲོས་ཚོགས་ཚོགས་དུས་ཐེངས་གཉིས་བཅར་མ་ཐུབ་ཚེ། གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁོངས་ནས་ཕྱིར་འབུད་དགོས་པ་དང༌། དེར་ན་ཚ་འདྲ་བྱུང་ཡང་དམིགས་བསལ་མེད་པའི་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་དམ་པོ་ཞིག་རེད།

རྒྱས་པར་གཟིགས།

བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕེལ།

གུས་པའི་མིང་ལ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་འཕེལ་ཟེར་ཞིང༌། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་ལོ་རབས་བརྒྱད་ཅུ་པའི་ནང་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་ཉེ་འགྲམ་འཕན་ཡུལ་དུ་སྐྱེས། བོད་མི་སྤྱི་དམངས་ཀྱི་ལས་དབང་ལྟར་ཕྲན་ཡང་༡༩༩༧ ལོར་བཙན་བྱོལ་ཡུལ་གྱར་བའི་སྐྱིད་སྡུག་མཉམ་མྱོང་ལ་ལྷགས། ལྷ་གཅིག་ཕྱག་ན་པདྨོའི་བཀའ་དྲིན་ཉག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་འདས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་རང་འདོད་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་གར་སྟེགས་ཐོག་སྦྱང་བརྩོན་གྱི་རོལ་རྩེད་ཕྲན་བུ་རྩེས། ད་ཆའང་རྐང་དྲུག་བུང་བ་དང་འདྲ་བའི་བདག་ནི་རང་བློར་འཚམས་པའི་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་སྣ་མང་ཤེས་བྱའི་པད་ཚལ་ལ་འཇུག་མུས་ཡིན། འདིར་གླེང་འདོད་པ་ལ།

རྒྱས་པར་གཟིགས།

ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ ནང་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བའི་ཚེས་གྲངས་གལ་ཆེན་བདུན།

 མཱལ་ཀོམ་མུར་(Malcom Moore)་དབྱིན་ཡིག་ནང་བྲིས་པ་དེ་བསྟན་འཛིན་པདྨས་བོད་བསྒྱུར་བྱས། 

 ཕྱི་ལོ་༢༠༠༨ དེ་རྒྱ་ནག་ལ་མཚོན་ན་དཀའ་ལས་ཁག་པའི་ལོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ ལོ་འདི་ཡག་པོ་ཡོང་བར་ཚང་མས་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུ་ནི་དལ་པོ་ཞེ་དྲག་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ ཡི་ལོ་མཇུག་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཡུལ་མི་ས་ཡ་༢༤ ཙམ་གྱི་ལས་ཀ་ཤོར་རྒྱུ་ཡིན་པར་མང་པོས་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱི་ལོ་༢༠༠༩ ནི་རྒྱ་ནག་ནང་ལོ་འཁོར་དུས་དྲན་མང་པོ་ཡོད་པའི་ལོ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ལྷིང་འཇགས་མེད་པའི་གསར་འགྱུར་རིགས་བཟོ་ངེས་ཡིན་པར་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ། འདི་གར་ལོ་འཁོར་དུས་དྲན་གྱི་རེའུ་མིག་མདོར་བསྡུས་ཞིག་ཡོད་པ་གཤམ་གསལ་དུ།

རྒྱས་པར་གཟིགས།

མྱ་ངན་གྱི་ལོ་ནག

རོ་ཐོག་ལ་རྟ་མ་རྒྱུག  ཕ་བསད་པའི་སྟེང་ལ་རྒྱལ་རྔ་མ་རྡུང༌།
    མེ་འོད།       ནོར་གླིང༌།
ལོ་འདིའི་འུ་ཚོ་བོད་པ་ཚང་གི་མགོ་ལ་ཡོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་བཟོད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཀུན་གྱིས་ཤེས་གསལ་རེད། ལོ་ནག་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་དགའ་དགའ་སྐྱིད་སྐྱིད་ཀྱི་ལོ་སར་ཟེར་བ་ཞིག་གང་ནས་ཡོད། གལ་སྲིད་ད་ལོ་བོད་པ་ལོ་སར་གཏོང་མཁན་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ནི་རོ་ཐོག་ལ་རྟ་རྒྱུག་མཁན་དང༌། ཕ་བསད་པའི་སྟེང་ལ་རྒྱལ་རྔ་རྡུང་མཁན་གྱི་ཁྲེལ་མེད་ཅིག་ལོས་ཡིན།
    རྒྱ་གཞུང་གི་མེ་མདའི་སོ་ཁ་ན་གཅེས་པའི་ཚེ་སྲོག་ཤོར་བའི་རུས་པ་ཅན་གྱི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་དུར་ཁུང་ནས་ང་ཚོ་ལ་བལྟས་བསྡད་ཡོ་པ་རེད། རྡུང་རྡེག་གི་རྨ་ཁ་ན་ཟུངས་ཁྲག་བཞུར་བའི་བཙོན་ཁྲོད་ཀྱི་དཔའ་རྒོད་ཚོས་ཀྱང་ང་ཚོ་ལ་བལྟས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

རྒྱས་པར་གཟིགས།

ལྔ་བཅུའི་དུས་དྲན་སྤྲོ་བས་བསུ་འོས་སམ།

    ཕྱི་ལོ་༡༩༥༩ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དབུས་བོད་རིགས་རྣམས་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ནས་ལོ་འདིར་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་ཚིགས་ཡིན་པ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་གོ་སྒྲིག་འོག་དུས་དྲན་འདི་ཉིད་སྲུང་བརྩི་བྱེད་ཕྱོགས་ལ་གྲ་སྒྲིག་ལོ་གཅིག་གི་སྔོན་ནས་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། དུས་དྲན་འདིའི་མིང་ལ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ནས་ལོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་ཞེས་འབོད་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། མིང་དེ་ལ་ཕྱོགས་མང་པོ་ནས་བསམ་གཞིགས་བྱས་ན་འདས་པའི་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་དེ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ནས་ག་རེ་བྱས་མིན་དང༌། ག་རེ་བྱུང་མིན་དེ་དྲན་གསོ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ཤོར་ནས་སམ། བོད་རང་བཙན་ཤོར་ནས་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་བྱེད་དགོས་པ་རེད།

རྒྱས་པར་གཟིགས།