བོད།

རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་གནས་ཅན་གྱི་ཁོར་ཡུག་དང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་། དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་པའི་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་པ་གསུམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་པ་མཚོ་སྔོན་ཚེ་རིང་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙོན་འཇུག་བྱས་པའི་གནས་སྟངས་ཐད་ཛ་དྲག་གིས་སེམས་འཚབ་ཡོད་པ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཡོད་འདུག ཕྱི་ཟླ་༣ ཚེས་༢༩ ཉིན། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་པའི་གནས་སྟངས་ཐོག་དམིགས་བསལ་སྙན་སྒྲོན་པ་མེ་རི་ལོ་ལོར་(Mary Lawlor) དང་། གཙང་མ་དང་བདེ་ཐང་།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་རྣམས་འཁྱོག་བཤད་ཆེད་དུ་རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོ་ཟེར་བའི་དེབ་གཅིག་བཏོན་ཡོད་འདུག་པ་དང་། དེའི་ནང་གཙོ་བོ་བོད་ཀྱི་བདག་དབང་རྒྱ་ནག་ལ་ཡོད་ཚུལ་དང་། བོད་ནང་དུ་འགྲོ་བ་མིི་ཐོབ་ཐང་དང་དཔལ་འབྱོར། ཆོས་ལུགས། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་རྣམས་སྔར་ལས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ཚུལ་འཁྱོག་བརྗོད་བྱས་ཡོད་འདུག ཕྱི་ཚེས་༢༨ ཉིན་གོ་ལའི་དུས་བབ་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་གསལ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་སྐོར་འཁྱོག་བཤད་ཀྱི་དེབ་རྒྱབ་ཤ་དཀར་པོ་ཟེར་བ་དེ་བཏོན་ཡོད་འདུག་ཅིང་། དེབ་དེའི་ནང་བརྗོད་དོན་ལ།

བོད་ནང་དུ་ས་གནས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་དང་རྒྱ་རིགས་ཚོང་པའི་བར་ངན་པ་ལག་འབྲེལ་བྱས་ནས་གཏེར་ཁ་སྔོག་འདོན་གྱི་ལས་གཞི་འདྲ་མིན་སྤེལ་གྱི་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས། ཁོར་ཡུག་གཏོར་སྐྱོན་གྱིས་ས་གནས་བོད་མི་ཚོའི་སྒོ་ཕྱུགས་སེམས་ཅན་དང་། ཞིང་ས། རྩྭ་ཐང་སོགས་རྩ་མེད་དང་། དེ་བཞིན་སྡོད་ཁང་བཅས་ལ་ཆུ་ལོག་དང་ས་རུད་ཡོང་བ། ས་བཅུད་ཉམས་པ་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་འཕྲད་བཞིན་ཡོད་འདུག ཟླ་བ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༢༠ ཉིན་བོད་ནས་ཁུངས་ལྡན་གནས་ཚུལ་འབྱོར་གསལ། བོད་ཆབ་མདོ་སྨར་ཁམས་རྫོང་།

ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་ནང་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་གཉིས་ཟེར་བ་དེ་ཕྱི་ཟླ་༣ པའི་ནང་འཚོགས་ཡོད་པ་དང་། ཚོགས་ཆེན་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གིས་མི་རིགས་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་དང་། གཞན་བཙན་གནོན་ཅན་གྱི་སྲིད་བྱུས་རྣམས་ལག་བསྟར་མུ་མཐུད་ནས་བྱེད་དགོས་པའི་སྐོར་བཤད་ཡོད་འདུག་ཅིང་། ཚོགས་ཆེན་དེ་གཉིས་ལ་ཡོང་མཁན་བོད་པའི་འཐུས་མི་ཟེར་བ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་རྣམས་ལ་བསྟོད་བསྔགས་བྱས་ཡོད་ཚུལ་སོགས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གསར་ཁང་ཁག་གིས་བཀོད་ཡོད་འདུག ཕྱི་ཚེས་༡༧ ཉིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་དོན་ལས་འགུལ་ཁང་གིས་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་སྐོར་སྙན་ཐོ་ཞིག་བཀོད་འདུག་པ་དང་།  སྙན་ཐོ་དེའི་ནང་ལོ་ལྟར་ཕྱི་ཟླ་༣ པའི་ནང་འཚོགས་སྲོལ་ཡོད་པའི་ཚོགས་ཆེན་གཉིས་ཟེར་བ་ཞིག་འཚོགས་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་།

ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་གཞོན་པ་ཟུར་པ། དེང་རབས་བོད་སྐད་མིང་མཛོད་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་ཁོངས་མི། དགེ་རྒན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ་༦༠ ཐོག་སྐུ་གྲོངས་འདུག ཟླ་འདིའི་ཚེས་ཚེས་༡༦ དགོང་མོར་ཆུ་ཚོད་བརྒྱད་པའི་ཐོག་ཁམས་པའི་བརྙན་འཕྲིན་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་གཞོན་པ་ཟུར་པ་དང་། དེང་རབས་བོད་སྐད་མིང་མཛོད་ཀྱི་རྩོམ་སྒྲིག་ཁོངས་མི་དགེ་རྒན་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་དགུང་ལོ་༦༠ ཐོག་མཆིན་པའི་ནད་གཞི་འཕར་རྐྱེན་བྱུང་ནས་སྨན་ཁང་དུ་སྐུ་གཤེགས་འདུག ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ནི་ཕྱི་ལོ་༡༩༦༤

ཟླ་འདིའི་ཚེས་༡༦ ཉིན་བོད་ནང་གི་མཁས་དབང་དང་སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་བཙན་ལྷ་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་དགུང་ལོ་༩༥ ཐོག་སྐུ་གཤེགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད་པ་བཞིན།  བོད་གཞིས་བྱེས་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་པའི་སྡེ་ཁག་གཙོས་པའི་བོད་མི་ཚོས་དམ་པ་ཁོང་གི་མཛད་རྗེས་ལ་ཕྱིར་དྲན་དང་འབྲེལ་ཡིད་གདུང་བ་དྲག་པོས་ཁོང་ལ་མྱ་ངན་ཞུས་དང་ཞུ་བཞིན་འདུག  སློབ་དཔོན་ཆེན་མོ་བཙན་ལྷ་ངག་དབང་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། ཕྱི་ལོ་༡༩༣༠ལོར་བོད་རྒྱལ་མོ་ཚ་བ་རོང་གི་བཙན་ལྷར་འཁྲུངས་ཤིང་། དགུང་ལོ་གསུམ་གྱི་ཐོག་ཆོས་གླིང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་འཛིན་མཛད། ༡༩༤༡ ལོར་ལྷ་ས་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་དུ་ཕྱིན་ནས་ལོ་ངོ་བདུན་གྱི་རིང་ལ་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔ་ལ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་ཀྱིས་སྦྱངས་པ་གནང་།

དེང་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཁུ་ཚུར་དྲག་རྩལ་དེ་ཧ་ཅང་སྐད་གྲགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ནས་ཁུ་ཚུར་དྲག་རྩལ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཐོན་དང་འཐོན་བཞིན་ཡོད། དམིགས་བསལ་བོད་ནང་དུ་ཡོད་པའི་མགོན་པོ་དྲག་རྩལ་སྦྱོང་བརྡར་ཁང་ནས་བོད་པའི་དྲག་རྩལ་བ་མང་པོ་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་བྱས་དང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན། ད་ཆར་འཛམ་གླིང་ཐོག་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་(Ultimate Fighting Championship)(UFC)ནང་འཛུལ་ཞུགས་བྱས་ནས་རྒྱབ་ཁ་ལེན་མཁན་ཡང་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་བཞིན། ཉེ་ཆར་བོད་ཀྱི་ཁུ་ཚུར་དྲག་རྩལ་བ་གཡུང་དྲུང་གིས་ཨ་རིའི་ཁུ་ཚུར་དྲག་རྩལ་བ་ཞིག་ལས་རྒྱལ་ཁ་བླངས་ཡོད་འདུག་ཅིང་། བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་དགའ་བསུ་ཞུ་བཞིན་འདུག  ཕྱི་ཚེས་༨

བོད་ནང་དུ་རྩྭ་ཐང་དང་ནགས་རིར་མེ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་འདུག་ཀྱང་རྒྱ་གཞུང་གིས་དེ་དག་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ནང་སྤེལ་རྒྱུར་འགོག་བཞིན་ཡོད་འདུག ཟླ་འདིའི་ཕྱི་ཚེས་༢་ཉིན་ནས་ཉག་ཆུ་རྫོང་གི་ཤིང་ནགས་སུ་མེ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཤོར་ཏེ་ཉིན་མང་པོར་མེ་གསོད་མ་ཐུབ་པ་དང་། ཁ་སང་ཉག་ཆུ་རྫོང་གི་སྐད་འཕྲིན་ཐོག་ཏུ་མ་འོངས་ཉིན་གསུམ་རིང་དུ་གནམ་གཤིས་སྐམ་ཤེད་དང་རླུང་བུ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱིས་མི་མང་བདེ་འཇགས་ཐོག་ལ་ཉེན་བརྡ་བཏང་ཡོད་འདུག མི་སྒེར་འཁྱུག་དབྱིངས་མ་གཏོགས་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་གསར་འགྱུར་བརྒྱུད་ལམ་ཁག་ནང་མེ་སྐྱོན་དང་འབྲེལ་བའི་བརྙན་སོགས་མཐོང་རྒྱུ་མི་འདུག་ལ། མི་ཚོའི་མཆན་ལྟར་ན་བརྙན་དེ་དག་འཁྱུག་དབྱིངས་དང་སྐད་འཕྲིན་སོགས་ནང་གཏོང་ཆོག་གི་མེད་པས་གཟབ་དགོས་པར་བརྗོད་འདུག དེ་བཞིན་རྔ་བ་ཁུལ་འཛམ་ཐང་རྫོང་གི་རྐ་མདའི་ནགས་སུ་མེ་སྐྱོན་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་ཁ་སང་རྒྱ་གཞུང་གི་མེ་གསོད་རུ་ཁག་གིས་མེ་གསོད་ཐུབ་ཡོད་པར་བརྗོད་འདུག་ཀྱང་། མདང་དགོང་རང་དུ་འཁྱུག་དབྱིངས་ནང་ནགས་ལ་མེ་མཆེད་བཞིན་པའི་བརྙན་མང་པོ་མཐོང་རྒྱུ་འདུག་ལ། བརྙན་འོག་གི་མཆན་ནང་དུ་མེ་ད་དུང་གསོད་མ་ཐུབ་པར་སྔར་བཞིན་མཆེད་བཞིན་པས་ཡུལ་མི་ཚོས་སོ་སོའི་བདེ་འཇགས་ལ་གཟབ་གཟབ་གནང་རོགས་ཞེས་འབྲི་བཞིན་འདུག རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་མི་རྒྱུ་ཟོག་གསུམ་ལ་གནོད་སྐྱོན་བྱུང་མེད་པར་བརྗོད་འདུག་ཀྱང་།

     རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་ཟངས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཕོན་ཆེན་པོ་ཞིག་རྙེད་ཡོད་པ་ཕྱིར་བསྒྲགས་བྱས་ཡོད་འདུག་ལ། ཐོན་ཁུངས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་ནུས་པ་ཆེན་པོ་འཐོན་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྗོད་འདུག འོན་ཀྱང་། བོད་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་གནོད་སྐྱོན་ཆེན་པོ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་པ་སྲིད་དོན་དཔྱད་བརྗོད་པ་དག་གིས་བརྗོད་འདུག ཕྱི་ཚེས་༣༡ ཉིན་(ECONEWS)ཟེར་བའི་གསར་ཁང་གིས་གནས་ཚུལ་སྤེལ་གསལ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བོད་མཐོ་སྒང་ནས་ཟངས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཊོན་ས་ཡ་