བོད་ཡིག་གི་རིན་ཐང་ནི་ཡུལ་གྱར་འགྲུལ་བཞུད་དང་ལས་ཀ་ཆུང་ཚག་རིགས་གཉེར་རྒྱུའི་ཆེད་ཁོ་ན་ག་ལ་ཡིན། ཁོ་བོའི་མིང་ལ་རྭ་རྒྱ་འཕྲིན་ལས་ཟེར་ཞིང་ཕ་ཡུལ་མཚོ་སྔོན་མཚོ་ལྷོ་ནས་ཡིན་ལ། ད་སྐབས་དྷ་རམ་ས་རུ་རང་འཚོ་ཙམ་དུ་བསྡད་ཡོད། ནམ་རྒྱུན་རང་གི་ཟ་རོགས་འཐུང་རོགས་ཚོ་ལ་རང་གི་རིག་གཞུང་ཐད་ཀྱི་སྐད་ཆ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྣ་བ་སུན་པར་བྱས་པ་ཐེངས་གཅིག་ག་ལ་ཡིན་མོད།
འཇམ་དབྱངས་ཆོས་སྐྱིད།
དྲི་བ། པ་ལགས་འཇུ་བཟུང་བྱས་པ་གོ་དུས་ཚོར་སྣང་ག་རེ་བྱུང་སོང༌།
ལན། དང་པོ་པ་ལགས་རྒྱ་མིས་བཟུང་བ་གོ་དུས་སེམས་པ་སྐྱོ་ནས་ངུས་པ་ཡིན། སྤུན་ཨ་བོ་འཇམ་དབྱངས་ལ་ཁ་པར་བཏང་དུས་ཁོས་སེམས་སྡུག་མ་བྱེད། པ་ལགས་ཀྱིས་རྐུ་བྱས་པ་ནི་མེད། པ་ལགས་ཁོ་རང་གི་དོན་དག་ནི་མ་རེད། བོད་ཀྱི་དོན་དག་རེད་ལབ་བྱུང༌། དེ་ནས་ངའི་སེམས་ལ་སྤོབས་པ་འདྲ་སླེབས་སོང༌། མ་ཟད་པ་ལགས་ཀྱིས་སྔོན་མ་ང་གཉིས་ལ་བསླབ་བྱ་གནང་དུས་སྒྲུང་འདྲ་བོ་ཞིག་གསུངས་བྱུང༌། པ་ལགས་ཁོ་རང་ཉིན་ཞིག་ལི་ལང་དགོན་པར་མཇལ་དུ་འགྲོ་དུས་ལམ་དུ་ཕོ་གསར་ལག་པར་ཕྲེང་བ་ཡོད་པ་ཞིག་མཐོང་སོང་ཟེར། པ་ལགས་དང་ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་སྐད་ཆ་བཤད་སྐབས། ཕོ་གསར་དེ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་ཞིག་ནས་ཐོན་པ་རེད་འདུག་ཟེར། ཁོ་རང་ལ་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཟད་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་ཡིད་ཆེས་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་པ་མཐོང་ནས། པ་ལགས་ཁོ་དགའ་ནས་མིག་ཆུ་ཤོར་སོང་ཟེར། ཁྱེད་རང་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉམ་ཆུང་ལ་བྱམས་སྐྱོང་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ལ་སློབ་སྦྱོང་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས་བྱུང༌།
རྒྱས་པར་གཟིགས།
ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩའི་ལྷོ་དང་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལས་འཆར་དོ་དམ་པ་སྐུ་ཞབས་ཝིལ་སོན་ལེས་ལགས་སུ་བཅར་འདྲི།
ཨ་རིའི་མང་གཙོ་ཐེབས་རྩའི་(National Endowment for Democracy)ལྷོ་དང་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ལས་འཆར་དོ་དམ་པ་སྐུ་ཞབས་ཝིལ་སོན་ལེས་(Mr. Wilson Lee)ལགས་༢༠༠༧ ལོའི་ཟླ་༨ ཚེས་༡༦ ནས་༢༣ བར་བོད་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་ས་དང་གཞིས་ཀ་རྩེ། རྩེ་ཐང་བཅས་སུའང་ཉིན་༨ རིང་གཟིགས་སྐོར་ལ་བསྐྱོད་གནང་ཡོད་པ་དང༌། ཨ་རིའི་ཐེབས་རྩ་དེས་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ལ་རོགས་དངུལ་གནང་བཞིན་ཡོད་པར་བརྟེན། ཁོང་ཟླ་༨ ཚེས་༢༣ ནས་༣༠ བར་ཉིན་༧ རིང་འབྲེལ་ཡོད་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཚོགས་སྡེ་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་ཡོད་པ་རེད།
རྒྱས་པར་གཟིགས།
ཕྱི་སྡོད་བོད་རིགས་རྣམས་ཀྱི་མགོ་སྐོར་འོག་ཚུད་པ་ཡིན་ན། ལས་སླ་པོ་འཇོག་གི་མིན་ཞེས་བཤད་འདུག
དྲི་བ། རུང་རྒྱས་ཨ་གྲགས་འཛིན་བཟུང་བྱས་པའི་རྗེས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ག་འདྲ་ཆགས་ཡོད་དམ།
ལན། ཕྱི་ཟླ་༨ ཚེས་༡ ཉིན་རུང་རྒྱས་ཨ་གྲགས་འཛིན་བཟུང་བྱས་ནས་ཉིན་གཉིས་ལ་ལི་ཐང་རྫོང་གི་བཙོན་ཁང་དུ་བཀག་ཉར་བྱས་འདུག་པ་དང༌། ཕྱི་ཚེས་༢ ཀྱི་མཚན་ཆུ་ཚོད་༢ པའི་ཐོག་རྒྱ་གཞུང་གི་ས་ཆ་གཞན་དག་ཅིག་ཏུ་ཁྲིད་ཡོད་འདུག བཙོན་རོགས་ཤིག་བརྒྱུད་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལྟར་ན་ཉིན་གཉིས་དེའི་རིང་དུ་ཁོང་ལ་ཁ་ལག་ག་ཚོད་སྤྲད་ཀྱང་མ་ཟོས་པར་ཟས་བཅད་ངོ་རྒོལ་བྱས་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་གོ་སོང༌། རྒྱ་གཞུང་གིས་ས་ཆ་གཞན་དུ་ཁྲིད་པའི་རྗེས་ནས་སྐད་ཆ་གང་ཡང་གོ་རྒྱུ་མི་འདུག འོན་ཀྱང་བཙོན་འོག་ཏུ་ཁོ་རང་གིས་དོན་ཚན་གསུམ་ཞིག་བཤད་ཡོད་ཚུལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བརྙན་འཕྲིན་བརྒྱུད་ནས་དྲིལ་བསྒྲགས་བྱས་འདུག
རྒྱས་པར་གཟིགས།
ཨ་རི་བ་གཞས་མ་ཨ་མེ་ལེའ་ནི་རུ་བཅར་འདྲི།
གཞས་མ་ཨ་མེ་ལེའ་ནི་ཨ་རི་ནས་ཡིན་ཞིང་ཆུང་དུས་ནས་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་མང་པོ་དང་མཇལ་མྱོང་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཡིག་དང་བོད་གཞས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཨ་རིར་བཞུགས་སྐབས་བོད་ཡིག་ཆེད་སྦྱོང་གི་འཛིན་གྲྭར་ཞུགས་པ་དང༌། བོད་གཞས་ཟུར་སྦྱོང་བྱས་ནས་ད་ལྟ་བོད་གཞས་གྲགས་ཅན་ཚང་མ་ཐོགས་མེད་དུ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་པ་ཡོད་ས་གང་སར་གྱི་སྲང་ལམ་ཁྲོད་བོད་གཞས་བཏང་ནས་བོད་པ་མང་པོས་ཁོ་མོར་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱི་མེ་ཏོག་གཏོར། བོད་གཞས་ཀྱི་བརྙན་འཁོར་གཅིག་བཟོས་ཟིན་པ་དང་འདི་ལོར་སླར་ཡང་བོད་གཞས་ཀྱི་བརྙན་འཁོར་གསར་པ་ཞིག་བཟོ་འཆར་འདུག མོ་ནི་ནུབ་ཕྱོགས་པ་བོད་གཞས་གཏོང་མཁན་དང་བོད་རང་དབང་སློབ་ཕྲུག་ཚོགས་པར་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཀྱང་རེད།
རྒྱས་པར་གཟིགས།
ཨ་རིར་གནས་བཞུགས་དགའ་ཤར་ལྷོ་པ་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་མཆོག་ལ་བཅར་འདྲི།
དྲི་བ། དགེ་བཤེས་མཆོག་གིས་ཨ་རིར་ཆོས་ཚོགས་བཙུགས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་རིགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ནང་ཆོས་འཆད་སྤེལ་གནང་གི་ཡོད་སྐོར་གོ་ཐོས་བྱུང་སོང་དེའི་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་གནང་རོགས།
ལན། དང་པོ་ང་ནུབ་ཕྱོགས་རྒྱལ་ཁབ་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་གཞུང་གི་བཀའ་འབྲེལ་རེད། ཕྱི་ལོ་༡༩༦༣ ལོར་དབྱིན་ཇིའི་ལུང་པ་རུ་བོད་པའི་ཕྲུ་གུ་༢༢ དང་ལྟ་རྟོགས་བྱེད་མཁན་ཕ་ཚབ་གཉིས། ང་བོད་ཡིག་དང་ཆོས་དགེ་གཅིག་ལྕོགས་བྱས་ནས་སོང་བ་རེད། དེ་ནས་ཡུན་རིང་པོར་དབྱིན་ལན་བོད་ཁང་དུ་བསྡད་པ་ཡིན། ༡༩༧༤ ལོར་སློབ་མ་མང་ཆེ་བ་དེ་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་རྒྱུ་སོགས་ཀྱི་གོ་སྐབས་བྱུང་ནས་ཕྲུ་གུ་ཆུང་བ་བཞི་མ་གཏོགས་ལྷག་མ་སོང༌།
རྒྱས་པར་གཟིགས།
བསྟན་འཛིན་སྒྲོལ་མ་ལགས་ནི་ལྡི་ལི་མཐོ་སློབ་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་གིས་བོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་བོད་སྐད་དང༌། བོད་ཡིག་གི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་སྐོར་གསུང་དོན། གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཞེ་དྲག་བཤད་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད།
བསྟན་འཛིན་སྒྲོན་མཛེས་ལགས་ནི་མེ་སོར་མཐོ་སློབ་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་གིས་མཐོ་སློབ་ཏུ་འགྲོ་མཁན་ཚོའི་ལས་འགན་སྐོར་གསུང་དོན།
མཁས་དབང་འཇམ་དབྱངས་ནོར་བུ་ལགས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་བཀའ་སློབ་དེའི་གནད་དོན་ཐོག་དགོངས་ཚུལ་གང་ཡོད་བཅར་འདྲི་ཞུས་པར་ཁོང་གིས།
དེ་ཞུ་ཁག་པོ་འདུག ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དགོངས་པ་ཞུ་རྒྱུ་དེ་སྲིད་འཛིན་དང༌། སྲིད་བློན་ཞིག་དགོངས་པ་ཞུས་པ་ནང་བཞིན་མ་རེད། ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཡིན་ནའང་རེད། མང་ཆེ་བ་སོ་སོ་དགུང་ལོ་ག་ཚོད་ཐུབ་པ་བར་དུ་བཞུགས་པ་ལས་དགོངས་པ་ཞུས་པ་དེ་འདྲ་བྱུང་ཡོད་པ་མ་རེད། ྋསྐུ་མདུན་གྱིས་ག་འདྲ་ཞིག་གསུངས་པ་ཡིན། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ག་རེ་ཡིན་ན་བསམ་གྱི་འདུག ང་ཚོས་ཚོད་དཔག་བྱས་དུས་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྱག་ལས་ངོ་མ་དེ་ད་དུང་འགྲུབ་ཡོད་པ་མ་རེད། གནད་འགག་ཆེ་ཤོས་སྔོན་མ་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་ནས་ཚུར་ཕེབས་སྐབས་བོད་མི་མང་ལ་བདེ་སྐྱིད་དང་རང་དབང་དགོས་པ་རེད་ཅེས་བཀའ་གནང་ཡོད་པ་རེད། དེ་འགྲུབ་རྒྱུ་ཕར་ཞོག་གནས་ཚུལ་སྡུག་ཏུ་སོང་ཡོད་པ་རེད།
རྒྱས་པར་གཟིགས།རང་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་མདུན་ལམ་དང༌། རང་བཙན་སླར་གསོའི་ཐོག་གོམ་སྟབས་གཅིག་གྱུར་སྤོ་རྒྱུའི་སྐྱ་ཐིགས་ཤིག་ངེས་པར་ཕབ་དགོས།
སྤོ་ཆུང་ཚང་དོན་གྲུབ་ལྷ་དར།
ང་ཚོ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁ་འཐོར་སིལ་བུའི་རྗེས་ནོར་འཁྲུལ་དང་མགོ་འཐོམ་གྱི་དུས་རིམ་སྣ་ཚོགས་བརྒྱུད། མཐར་བོད་ས་ཡོངས་རྒྱ་ནག་གི་བཙན་འོག་ཚུད་ནས་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་ལ་ཉེ་བ་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདག་དབང་སླར་གསོའི་ཆེད་དབུ་ཁྲིད་དང་སྲིད་གཞུང་མི་ཡུལ་དུ་གྱར་ནས་ཀྱང་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་ཉེ་ཡོད་ཅིང༌། འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་དུས་མཚམས་གལ་ཆེན་ཞིག་དང༌། སླར་གསོན་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་དང་མདུན་སྐྱོད་ནན་འབད་ཀྱི་དམ་བཅའ་གསར་པ་ཞིག་འཇོག་རྒྱུའི་དུས་མཚམས་སུ་སླེབས་ཡོད།
རྒྱས་པར་གཟིགས།